1 sierpnia o godzinie 17:00 Wieluń zatrzyma się na jedną minutę. W mieście zabrzmią syreny alarmowe, a mieszkańcy oddadzą hołd bohaterom Powstania Warszawskiego.
To właśnie wtedy, 82 lata temu, rozpoczęła się jedna z najbardziej dramatycznych kart w historii Polski. Tegoroczne obchody rozpoczną się przy pomniku rotmistrza Witolda Pileckiego.
Godzina 17:00. Godzina W. Dla jednych to tylko moment na zegarze. Dla milionów Polaków to symbol odwagi, poświęcenia i walki o wolność. 1 sierpnia, punktualnie o godzinie 17:00, syreny alarmowe zabrzmią w całej Polsce, również w Wieluniu. Na chwilę ucichnie codzienny pośpiech. Samochody zatrzymają się, piesi staną w milczeniu a mieszkańcy miasta wspólnie pochylą głowy nad pamięcią tych, którzy walczyli i ginęli za wolną Polskę.
Wieluńskie obchody 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego rozpoczną się przy pomniku rtm. Witolda Pileckiego, żołnierza Armii Krajowej, uczestnika Powstania Warszawskiego i jednego z najbardziej rozpoznawalnych symboli walki o niepodległość. To właśnie tam mieszkańcy zgromadzą się, aby oddać hołd Powstańcom Warszawskim. Dźwięk syren będzie sygnałem do wspólnej minuty ciszy i zadumy.
Powstanie Warszawskie rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 roku. O godzinie 17:00 około 50 tysięcy żołnierzy Armii Krajowej stanęło do walki z niemieckim okupantem. Powstańcy chcieli wyzwolić stolicę przed wkroczeniem do miasta Armii Czerwonej. Planowano walkę trwającą zaledwie kilka dni. Warszawa walczyła jednak przez 63 dni, aż do 3 października 1944 roku.
Cena była straszliwa. W walkach zginęło około 20 tysięcy żołnierzy Armii Krajowej i 3 tysiące żołnierzy 1. Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Śmierć poniosło również około 180 tysięcy cywilów. Wśród ofiar znalazło się wielu przedstawicieli warszawskiej inteligencji i życia kulturalnego.
Po upadku powstania około 650 tysięcy mieszkańców Warszawy zostało wypędzonych z miasta i trafiło do obozu przejściowego w Pruszkowie. Około 150 tysięcy osób skierowano na przymusowe roboty do Niemiec a około 50 tysięcy deportowano do obozów koncentracyjnych. Za każdą z tych liczb kryje się jednak człowiek. Młody chłopak, który pożegnał się z rodziną. Dziewczyna, która zamiast spokojnego życia stanęła do walki. Matka, która straciła dziecko. Dziecko, które straciło rodziców. Cywil, który zginął pod gruzami własnego domu.
Dlatego 1 sierpnia nie jest zwykłą datą w kalendarzu. To dzień pamięci o całym pokoleniu, które zostało naznaczone wojną. Godzina W każdego roku przypomina nam, że wolność, którą dziś często traktujemy jako coś oczywistego, dla poprzednich pokoleń była marzeniem, za które płacono najwyższą cenę.
Wieluń również dołączy do ogólnopolskiego aktu pamięci. Gdy o godzinie 17:00 rozlegną się syreny, warto na chwilę się zatrzymać. Odłożyć telefon. Przerwać rozmowę. Zatrzymać samochód. Po prostu być. Bo ta jedna minuta ma znaczenie. To minuta dla tych, którzy nie wrócili do swoich domów. Dla tych, którzy przeżyli, ale przez całe życie nosili w sobie wspomnienia wojny. Dla cywilów i żołnierzy. Dla młodych i starszych. Dla wszystkich, którzy zginęli w walczącej Warszawie.
Po uroczystościach przy pomniku rotmistrza Witolda Pileckiego uczestnicy obchodów udadzą się do kościoła pw. Najświętszej Maryi Panny Pocieszenia, czyli wieluńskiej Kolegiaty. Tam odprawiona zostanie uroczysta Msza Święta w intencji poległych i żyjących Powstańców Warszawskich oraz wszystkich ofiar wojny.
1 sierpnia o godzinie 17:00 miasto szczególnie mocno poczuje ciężar historii. Kiedy zabrzmią syreny, zatrzymajmy się. Pamiętajmy o Warszawie. Pamiętajmy o Powstańcach. Pamiętajmy o tych, którzy oddali życie za wolność. Bo naród, który pamięta, nie pozwala, aby ich ofiara została zapomniana.
Program uroczystości:
- godz. 17:00 – Część oficjalna uroczystości przy pomniku rtm. Witolda Pileckiego,
- godz. 18:00 – Msza Św. w kościele p.w. NNMP w Wieluniu czyli wieluńskiej Kolegiacie.
fot. archiwum KW
