W Inspektoracie ZUS w Wieluniu odbyło się spotkanie z mediami, podczas którego dyrekcja oraz przedstawiciele drugiego oddziału ZUS w Łodzi przedstawili najważniejsze zmiany w przepisach ubezpieczeniowych.
Nowe regulacje już wchodzą w życie lub zaczną obowiązywać w 2026 i 2027 roku. Skala zmian jest ogromna i dotyczy pracowników, przedsiębiorców, emerytów oraz wszystkich korzystających ze świadczeń.
W spotkaniu uczestniczyła, oprócz Regionalnego Rzecznika prasowego ZUS woj. łódzkiego Moniki Kiełczyńskiej, Dyrektor II Oddziału w Łodzi Katarzyna Mołas i mówiła o rezerwacji wizyt w ZUS, o nowych przepisach w zasiłkach i orzekaniu, o 800 plus i wnioskach od lutego na nowy okres świadczeniowy oraz informowała o dłużnikach i o zadłużeniu ich w ZUS.
Natomiast Kierownik Inspektoratu w Wieluniu Aneta Świecik omówiła eZUS dla płatnika. Urszula Kluba, Naczelnik Wydziału Świadczeń Emerytalno-Rentowych, omówiła emerytury czerwcowe a Zastępca Naczelnika Wydziału Ubezpieczeń i Składek Mirosław Grzesiak omówił staż pracy – nowe regulacje i zaświadczenia od 2026 roku, omówił Mały ZUS plus według nowych zasad od 2026 roku oraz ZUS IWA.
Koniec pobłażliwości na L4
Najwięcej emocji wywołują nowe przepisy dotyczące zwolnień lekarskich. ZUS otrzymał znacznie szersze uprawnienia kontrolne. Kontrolerzy mogą legitymować osobę przebywającą na zwolnieniu, wejść do miejsca przeprowadzania kontroli oraz żądać wyjaśnień zarówno od ubezpieczonego, jak i od pracodawcy czy lekarza.
Od 13 kwietnia 2026 roku utrata zasiłku chorobowego będzie groziła nie tylko za wykonywanie pracy zarobkowej w czasie zwolnienia. Wystarczy aktywność niezgodna z celem zwolnienia, czyli taka, która może utrudnić leczenie lub wydłużyć rekonwalescencję. Pracą zarobkową będzie każda czynność o charakterze zarobkowym, niezależnie od rodzaju umowy. Wyjątkiem są wyłącznie incydentalne sytuacje wynikające z istotnych okoliczności, przy czym polecenie pracodawcy nie będzie uznawane za taką okoliczność.
Zmienia się również system orzecznictwa. W określonych sprawach decyzje będą mogli wydawać nie tylko lekarze orzecznicy, ale także fizjoterapeuci oraz pielęgniarki i pielęgniarze. To znacząca zmiana w sposobie rozpatrywania spraw dotyczących niezdolności do pracy czy samodzielnej egzystencji.
Od 1 stycznia 2027 roku lekarz nie będzie miał obowiązku wystawienia zwolnienia ze wszystkich tytułów zatrudnienia, jeśli charakter jednej z wykonywanych prac pozwala na jej wykonywanie mimo choroby. Oznacza to, że osoba zatrudniona w dwóch miejscach może otrzymać zwolnienie tylko z jednego z nich.
800 plus i ważne terminy
Od lutego rozpocznie się przyjmowanie wniosków na nowy okres świadczeniowy programu 800 plus. ZUS przypomina, że szybkie złożenie wniosku gwarantuje zachowanie ciągłości wypłat. Opóźnienie może skutkować przerwą w otrzymywaniu świadczenia.
Wyższy zasiłek pogrzebowy
Jedną z najbardziej odczuwalnych zmian jest podwyżka zasiłku pogrzebowego. Kwota wzrosła z 4 tysięcy do 7 tysięcy złotych. Nowa wysokość przysługuje w przypadku śmierci, która nastąpiła od 1 stycznia 2026 roku. Data złożenia wniosku nie ma wpływu na wysokość świadczenia.
Nowe zasady liczenia stażu pracy
Od 1 stycznia 2026 roku możliwe jest doliczanie do stażu pracy także innych okresów niż zatrudnienie na podstawie umowy o pracę. To istotna zmiana dla wielu osób, które dotąd nie mogły uwzględnić części swojej aktywności zawodowej.
Wnioski o wydanie odpowiednich zaświadczeń można składać wyłącznie elektronicznie poprzez system e-ZUS. Dokumenty i decyzje również będą przekazywane w formie elektronicznej. Zakład ma siedem dni na wydanie zaświadczenia.
Mały ZUS Plus – licznik wyzerowany
Dla przedsiębiorców 2026 rok oznacza nowe otwarcie. Zresetowany zostaje licznik Małego ZUS Plus, co oznacza nowy 36-miesięczny okres ulgi dla osób spełniających ustawowe warunki. Skorzystają na tym zarówno przedsiębiorcy, którzy wcześniej wykorzystali już limit ulgi jak i ci, którzy dopiero chcą z niej skorzystać.
To realna szansa na obniżenie składek i poprawę płynności finansowej firm. Trzeba jednak pamiętać o terminach zgłoszeń oraz właściwych kodach ubezpieczenia.
ZUS IWA – obowiązek dla części firm
Niektórzy przedsiębiorcy mają obowiązek złożenia formularza ZUS IWA za 2025 rok. Od danych zawartych w tym dokumencie zależy wysokość składki wypadkowej na kolejny rok składkowy, który rozpocznie się w kwietniu 2026 roku. Termin złożenia formularza w tym roku upłynął 2 lutego.
Rezerwacja wizyt bez kolejek
ZUS zachęca także do korzystania z możliwości wcześniejszej rezerwacji wizyt. Usługa funkcjonuje od wielu lat i pozwala uniknąć kolejek oraz sprawniej załatwić sprawy urzędowe. Coraz więcej klientów wybiera kontakt elektroniczny zamiast tradycyjnej wizyty w placówce.
Rok 2026 przynosi jedne z największych zmian w systemie ubezpieczeń społecznych od wielu lat. Więcej kontroli, nowe obowiązki ale także wyższe świadczenia i ulgi dla przedsiębiorców. Dla jednych to krok w stronę większej przejrzystości i uszczelnienia systemu. Dla innych powód do niepokoju. Jedno jest pewne: nadchodzące miesiące będą czasem intensywnych zmian, które odczuje niemal każdy ubezpieczony.
