Nadchodzą ekstremalne upały. Udar cieplny i słoneczny, odwodnienie to stan zagrożenia życia i zdrowia.
NFZ apeluje: w upał zadbaj o siebie i bliskich, szczególnie seniorów i dzieci. Upał wpływa na poziom koncentracji i efektywność pracy – pamiętaj o tym prowadząc samochód i podczas pracy, jeśli używasz niebezpiecznych narzędzi.
Podczas nadchodzących upałów rośnie ryzyko odwodnienia oraz przegrzania organizmu. Upał może doprowadzić do udaru słonecznego lub cieplnego, który jest stanem zagrażającym zdrowiu a nawet życiu.
Upał jest wtedy, gdy temperatura powietrza przy powierzchni ziemi przekracza 30 st. C. W ciągu dnia, najwyższa temperatura występuje pomiędzy godziną 15:00 a 18:00, a nie jak się powszechnie sądzi: w południe. Największe promieniowanie UV notowane jest w godzinach 12:00 – 13:00.
Dowiedz się, jak przetrwać upał. Poradnika pacjenta: Słońce, a nasza skóra. Jak uniknąć oparzeń słonecznych?
SŁOŃCE. CZERNIAK I POPARZENIA SŁONECZNE
Szczególnie intensywna ekspozycja oraz oparzenia słoneczne (w szczególności części ciała rzadko wystawianych na słońce) wiążą się z większym ryzykiem czerniaka niż przewlekłe przebywanie na słońcu. Kluczowe są m.in. poważne oparzenia słoneczne objawiające się bąblami i pęcherzami (oparzenia II stopnia), zwłaszcza w dzieciństwie. Kto powinien szczególnie chronić się przed słońcem:
- dzieci: ich skóra jest znacznie cieńsza i mniej odporna na działanie promieni UV,
- osoby z jasną karnacją: w szczególności osoby o rudych lub blond włosach, z dużą ilością piegów lub licznych znamion,
- pacjenci po przeszczepach narządów,
- osoby po zabiegach medycyny estetycznej,
- pacjenci przyjmujący leki światłouczulające.
WODA, OKULARY, UNIKANIE SŁOŃCA
Dzieci
- Pod żadnym pozorem nie zostawiaj dzieci i zwierząt w zaparkowanym pojeździe. Temperatura w nagrzanym samochodzie może dochodzić do 50 – 60 °C.
- Dzieci podczas upałów nie powinny wychodzić z domu. Jeżeli musisz wyjść, ubierz dziecko w lekką, przepuszczającą powietrze, jasną odzież. Pamiętaj o czapce, najlepiej z daszkiem.
- Chroń dziecko przed słońcem, m.in. używając parasolki nad wózkiem nawet wtedy, kiedy ten stoi w ocienionym miejscu.
- Podawaj dziecku letnie, lecz nie zimne napoje, w szczególności ziołowe i/lub owocowe herbatki, a także wodę mineralną lub sok.
- Kąp dziecko w letniej (nie zimnej!) wodzie.
Seniorzy
- Seniorzy podczas upałów nie powinni wychodzić z domu. Jeżeli jest to niezbędne, to koniecznie z nakryciem głowy.
- Osoby starsze zwykle przyjmują większe ilości leków. Podczas upałów, gdy organizm się odwadnia, ich stężenie w organizmie może się zwiększyć nawet do zagrażającego życiu. W związku z tym, powinny one bardzo uważnie monitorować swoje samopoczucie, a przede wszystkim stosować się do zaleceń związanych z postępowaniem podczas upałów.
- Dbaj o nawodnienie: pij 3- 4 litry wody dziennie, szczególnie w upalne dni.
- Unikaj słońca w szczycie: ogranicz ekspozycję na promieniowanie UV między godziną 10:00 a 14:00.
- Wybieraj odpowiedni ubiór: noś przewiewne ubrania z naturalnych tkanin w jasnych kolorach.
- Stosuj wysoką ochronę SPF: regularnie używaj kremów z filtrem UV, najlepiej z wysokim faktorem SPF 50+.
- Chroń głowę: pamiętaj o kapeluszu lub czapce.
- Zadbaj o oczy: noś okulary przeciwsłoneczne z odpowiednim filtrem UV.
- Unikaj alkoholu – spożywanie go odwadnia organizm i znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia udaru cieplnego.
NFZ radzi jeść dużo sezonowych owoców, które zawierają dużą ilość wody.
Utrzymuj ciało w chłodzie, noś luźną, przewiewną odzież, która zakrywa jak największe partie skóry. Jeśli jest gorąco, możesz również założyć mokry ręcznik na szyję.
Unikaj wysiłku fizycznego w najgorętszych godzinach dnia. Osoby, które spędzają aktywnie czas na powietrzu skupiają uwagę na wykonywanych czynnościach, a nie na otoczeniu i mogą przeoczyć pierwsze oznaki udaru.
Utrzymuj chłód w pomieszczeniach.
CZY TO UDAR?
Zaobserwuj, jak się czujesz podczas upalnych dni. Zwróć uwagę zwłaszcza na znaki ostrzegawcze, które daje organizm, gdy jest przegrzany:
- Twoje tętno wzrasta,
- męczysz się,
- zaczynasz szybko oddychać,
- masz zawroty głowy,
- dostajesz gorączki,
- masz dreszcze,
- oddajesz mniej moczu niż zwykle – to może być objaw odwodnienia.
Niepokojące objawy – kiedy udać się do lekarza?
Niektóre objawy wymagają szybkiej reakcji i oceny medycznej. Zgłoś się do lekarza niezwłocznie, jeśli:
- oparzenia obejmują dużą powierzchnię ciała,
- skóra nie wykazuje oznak gojenia po kilku dniach,
- pojawiają się zawroty głowy, gorączka lub wymioty,
- dochodzi do zaburzeń świadomości lub utraty przytomności,
- występują objawy udaru cieplnego,
- pojawiają się oznaki zakażenia ran np. ropa, nieprzyjemny zapach, gorączka.
Wzywanie pomocy
Jeśli zauważysz objawy przegrzania organizmu u siebie lub innej osoby, natychmiast zadzwoń na 112 lub 999 po pomoc. Te objawy to zwłaszcza: dreszcze, suchość skóry, przyśpieszony oddech, wysoka temperatura ciała, nudności, zawroty głowy.
Jeśli ktoś w Twoim otoczeniu potrzebuje pomocy, bo np. zasłabł, reaguj! Wezwij pomoc i zabierz tę osobę w cień – jeśli to możliwe.
źródło: Anna Leder
Łódzki Oddz. Wojewódzki NFZ
