23 lutego rozpoczął się Europejski Tydzień Wiedzy o Półpaścu. Półpaścowi i jego powikłaniom, takim jak trudny do wyleczenia nerwoból, skutecznie zapobiega szczepionka. Ochrona utrzymuje się do 10 lat po szczepieniu.
Półpasiec to nie grypa – można zachorować przez cały rok. Rocznie choruje od 118 do 142 tysięcy Polaków. W Łódzkiem w grupie 80+ we wrześniu chorowało około 900 seniorów. Przeciwko półpaścowi w 2025 r. zaszczepiło się w aptekach blisko 1 400 osób mieszkańców Łódzkiego.
Od sierpnia 2025 roku ŁOW NFZ w ramach refundacji aptecznej sfinansował ponad 14 tys. opakowań szczepionki przeciw półpaścowi na łączną kwotę przekraczającą 10,5 mln zł.
Półpasiec, nie jest chorobą łagodną, choć objawia się pozornie niewinną wysypką na skórze. Powikłania choroby mogą być długotrwałe i bardzo dolegliwe, mogą znacząco obniżyć jakość życia. Szczególnie często dotykają seniorów i chorych z osłabioną odpornością.
PÓŁPASIEC – CZASEM TO BÓL NA LATA
Półpaśca wywołuje wirus ospy wietrznej (VZV), który przez lata „drzemie” w organizmie. Gdy odporność spada, z powodu choroby czy wieku, wirus aktywuje się i atakuje.
Półpasiec to nie tylko wysypka. Chorobie może towarzyszyć dotkliwy ból, który może utrzymywać się latami. To neuralgia półpaścowa – przewlekły nerwoból, który chorzy opisują jako palący, swędzący, strzelający, przypominający rażenie prądem lub ostry jak „kłucie nożem”. Taki długotrwały ból po przebytym półpaścu występuje nawet u 30% chorych. Obniża jakość ich życia i naraża na przewlekle cierpienie. Powikłania choroby, czyli chroniczny ból, neuralgia, porażenie nerwu twarzowego mogą być długotrwałe i trudne do wyleczenia.
Pacjent chory na półpaśca (źródło: ForumDermatologiczne.pl): pojawiły się powikłania, nerwobóle, neuralgia po półpaścowa, która niestety trwa do dzisiaj, już blisko rok mojej choroby. Rany się bardzo długo i trudno goiły, zwłaszcza przeczulica, którą jeszcze mam w kciuku. Pozostały białe duże blizny, i bardzo silne nerwobóle. Na początku choroby miałam bardzo duże ataki bólów, przeróżnych, palących, ściskających, rwących, których nie sposób było wytrzymać.
Półpasiec to choroba, na którą narażonych jest nawet 90% populacji dorosłych Polaków.
PÓŁPASIEC – JAK SIĘ OBJAWIA
Zazwyczaj półpasiec objawia się kilkudniowym bólem w okolicy nerwów międzyżebrowych – stąd nazwa choroby „pół-pasiec”. Na skórze pojawiają się pęcherzyki na rumieniowym podłożu – bolesne wykwity wzdłuż przebiegu nerwu, podobne do ospy wietrznej, ale większe i głębiej umiejscowione, nie przekraczają środkowej linii ciała. Węzły chłonne są powiększone i może pojawić się gorączka. Wysypka mija na ogół po 7-14 dniach.
WARTO SIĘ ZASZCZEPIĆ
23 lutego rozpoczyna się Europejski Tydzień Wiedzy o Półpaścu, który ma na celu zwrócenie uwagi na tę dolegliwość oraz możliwości działań profilaktycznych.
Epidemiolodzy szacują, że na półpasiec zachoruje średnio co trzecia osoba po 60. roku życia. Można uniknąć zachorowania i konsekwencji tej choroby dzięki szczepieniom, które są skuteczną formą profilaktyki. Po 85. roku życia ryzyko półpaśca wynosi już prawie 50%. Podobnie wraz z wiekiem gwałtownie wzrasta też ryzyko rozwoju najboleśniejszego powikłania półpaśca – tzw. neuralgii popółpaścowej. Z tego powodu chorzy na półpasiec w zaawansowanym wieku mogą wymagać przyjęcia do szpitala celem leczenia powikłań choroby.
Według danych Centrum e-Zdrowia każdego roku w Polsce diagnozuje się od 118 do 142 tysięcy przypadków półpaśca. Najwięcej zachorowań odnotowano w 2025 r. w okresie od maja do października, jednak eksperci podkreślają, że na półpasiec można zachorować przez cały rok.
Szczepionka skutecznie zapobiega półpaścowi i jego powikłaniom, w tym przewlekłemu nerwobólowi. Ochrona utrzymuje się do 10 lat po szczepieniu.
Ze szczepienia przeciwko półpaścowi możemy skorzystać od sierpnia 2025 r. również w aptece. Pacjenci mogą, oczywiście, tak jak w przypadku innych szczepień, zaszczepić się w swojej przychodni POZ. Receptę na szczepienie w aptece wystawi farmaceuta lub lekarz POZ, na szczepienie w POZ lekarz POZ.
Przed skorzystaniem ze szczepienia w aptece warto sprawdzić, czy dana apteka prowadzi punkt szczepień – nie każda apteka się na to zdecydowała. Aby szczepienie przebiegło szybko i sprawnie dobrze jest wcześniej umówić termin szczepienia – wiele aptek umożliwia rezerwację wizyty telefonicznie lub na miejscu.
O półpaścu mówi Łukasz Konka, specjalista farmacji aptecznej.
Z moich obserwacji wynika, że szczególnie Seniorzy bardzo często traktują farmaceutę jako osobę, która udziela im cennego wsparcia medycznego. To z pewnością ma wpływ na ich późniejsze decyzje o zaszczepieniu się. Tym bardziej, że samo szczepienie w aptece jest tak naprawdę od ręki.
W naszym województwie pacjenci mogą zostać zaszczepieni w blisko 160 aptekach! Przepisy dają farmaceutom pełną kontrolę nad procesem szczepienia – od kwalifikacji, przez wystawienie refundowanej recepty, aż po podanie preparatu. Szkoda nie wykorzystać takiej możliwości, tym bardziej, że robimy to dla siebie! Warto!
– mówi Łukasz Konka
DROGA SZCZEPIONKA – BEZPŁATNA DLA SENIORÓW
Szczepienia dla najbardziej narażonej na chorobę grupy seniorów są bezpłatne. To seniorzy w wieku 65 lat i starsi, m. in: z przewlekłą chorobą serca, chorobą płuc czy nerek, cukrzycą, chorobą nowotworową, ale również reumatoidalnym zapaleniem stawów, łuszczycą i nieswoistym zapaleniem jelit.
Dorośli poniżej 65 r. ż. ze zwiększonym ryzykiem zachorowania otrzymają szczepionkę z refundacją 50 proc. Szczepionka Shingrix najskuteczniej chroni przed chorobą i jej powikłaniami. Koszt szczepionki bez refundacji to 751 zł.
Szczepionka Shingrix jest dostępna z refundacją dla:
- osób w wieku 65+ o zwiększonym ryzyku zachorowania na półpasiec – refundacja 100%, na receptę dla pacjenta (lista S), szczepionka bezpłatna,
- osób w wieku 18+ o zwiększonym ryzyku zachorowania na półpasiec – refundacja 50%.
Aby skutecznie chronić się przed półpaścem i jego powikłaniami konieczne są 2 dawki szczepionki w zastrzyku w odstępie 2 miesięcy. W razie potrzeby drugą dawkę można podać później, ale w ciągu 6 miesięcy po pierwszej dawce. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane po szczepionce to ból w miejscu wstrzyknięcia. bóle mięśni, zmęczenie, ból głowy.
SZCZEPIMY SIĘ PRZECIW PÓŁPAŚCOWI W ŁÓDZKIEM:
- Liczba aptek, w których możemy się zaszczepić rośnie z roku na rok. W 2024 w Łódzkiem można był zaszczepić się w 127 aptekach, natomiast w 2026 r. możemy skorzystać ze szczepienia w 158 aptekach.
- Przeciwko półpaścowi w 2025 r. (szczepienia od sierpnia 2025 możliwe w aptekach) zaszczepiło się w aptekach blisko 1400 osób.
- ŁOW NFZ w 2025 r. sfinansował usługę szczepienia przeciwko półpaścowi kwotą w wysokości ponad 45 500 zł.
- Od sierpnia 2025 roku ŁOW NFZ w ramach refundacji aptecznej sfinansował ponad 14 tys. opakowań szczepionki przeciw półpaścowi na łączną kwotę przekraczającą 10,59 ml zł.
źródło: Anna Leder
NFZ w Łodzi
